(جۇ ئەيمىن: 10 نەچچە يىللىق يۇمشاق دېتال ئىجادىيەت، تۈر باشقۇرۇش ۋە كوللىكىتىپ قۇرۇلىشى تەجىربىسىگە ئىگە. شېڭدا تور شېركىتىنىڭ سۇپا قۇرۇلمىسى ئېنژىنېرى)

      سۇئال: سىزنىڭچە ئۇستا پىروگىراممېرلار قايسى ئېقتىدارلارنى ھازىرلىشى كېرەك؟

      جاۋاب: قىلىچۋازلار قىلىچ، شەمشەرۋازلار شەمشەر ئىشلىتىدۇ. ئۇستا پىروگىراممېر ھەرگىزمۇ قىلىچ بىلەن شەمشەرنىڭ ھەر ئىككىلىسىگە ئۇستىلارنى كۆرسەتمەيدۇ، بەلكى ئۇنىڭ ئىچىدە بىرگە قابىل، كۆپكە ماھىر بولغانلېرىنى كۆرسىتىدۇ. بىزنىڭ كومپىيوتېر تېخنىكىسىنى ئىگەللىشىمىزدىكى مەقسىدىمىز قانداقتۇ ئۇنى باشقىلار بىلەن سىلىشتۇرۇپ كىمنىڭ «ئۇستا» لىغىنى بېكىتىش ئەمەس بەلكى ئەمىلى بىر يۇمشاق دېتالنى ۋۇجۇدقا چىقىرىش ئۈچۈندور، شۇڭا بىز ئۈگۈنۋاتقان تېخنىكىلار بىزنىڭ يۇمشاق دېتال سېستىمىمىز ئۈچۈن ئۈنۈملۈك خىزمەت قىلالىسىلا بولدى. شۇڭا ئاسسامبېل تىلى بىلەن سېستىما يادىروسىنى يازىدىغانلار ھەرگىزمۇ C تىلى بىلەن يۇمشاق دېتالنىڭ كېلىشىم قەۋىتىنى ئىشلەيدىغانلارنى كۆزگە ئىلمىسا بولمايدۇ. C++ بىلەن سېستىما ئېقتىدارىنى ئىشلەيدىغانلارمۇ SQL جۈملىسى يازىدىغانلارنى كۆزگە ئىلمىسا بولمايدۇ. بىر ئىجادىيەت كوللىكتىپى ئىچىدە ئاسسامبېل تىلى، C، C++ ۋە SQL قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئۆزىگە چۇشلۇق رولى بار. بۇلارنىڭ ئىچىدىنمۇ «ئۇستا» ياكى ئەمەسلېرىنى ئايرىپ چىقىمىز دىسەك بىزنىڭ ئىجادىيەت تۈرىمىز مەغلوپ بولىدۇ.
      ھەرقانداق بىر قۇرالنى ئىشلىتىشنىڭ مەلوم چېكى بولىدۇ. نۇرغۇن ئادەم بۇ تەرەپنى كۆرۈپ يېتەلمەي باشقا پىروگىرامما تىللېرىنى كۆزگە ئىلمايدۇ. مەسىلەن SQL، يۇقۇرى دەرىجىلىك پىروگىرامما تىللېرى (مېنىڭ بۇنداق تىللارنى يوقۇرى دەرىجە دىيىشىم قانداقتۇ ئۇ خىل تىلنى باشقا تىللاردىن «ئىلغار» ھېساپلىغىنىم ئەمەس، پەقەت بىزدە مۇشۇنداق بىر خىل تۈرلەش ئادىتى بار) نى ئىشلىتىدىغان پىروگىراممېرلار SQL نى شۇنداق بىر ئاددى قوليازما تىلى دەپ قارايدۇ. لېكىن ئەمىليەتتە مىنىڭ دوستلېرىمنىڭ ئىچىدە SQL نى ۋايىغا يەتكۈزۈپ ئىشلىتەلەيدىغان، SQL جۈملىسىگە تايىنىپ تۇرۇپ ساندان لايىھىسىنىڭ مۇۋەپپىقىيەتلىك بولغان ياكى بولمىغانلىقىنى بىلەلەيدىغان، بەلگىلىك ساندان سېستىمىسىغا مۇۋاپىق كىلىدىغان ئەلالاشتۇرۇلغان SQL جۈملىلېرىنى يېزىپ چىقالايدىغانلېرى بار. ئۇلار كونكېرت ساقلاش ۋە ئوقۇش مۇھىتى، تور قۇرۇلمىسىغا مۇۋاپىق كىلىدىغان ساندان لايىھىسى ۋە SQL جۈملىلېرىنى يېزىپ چىقىپ، ئەلالاشتۇرۇشنى ھەق دادىغا يەتكۈزەلەيدۇ.
      مۇنەۋۋەر پىروگىراممېر قۇرال تاللىمايدىغان، ئوخشىمىغان شارائىتقا ئاساسەن ئوخشىمىغان تىلنى ئىشلىتەلەيدىغان پىروگىراممېرلاردور. پىروگىرامما ئۇستىسى بولسا يۇقارقى شەرتلەرنى قانائەتلەندۈرگەن ئاساستا بىرگە قابىل، كۆپكە ماھىر كىشىلەرنى كۆرسىتىدۇ.

      سۇئال: سىزنىڭچە پىروگىراممېرلار ھازىرلاشقا تىگىشلىك ئاساسى ئېقتىدارلار قايسى؟ بۇلارنىڭ ئىچىدە قايسىلېرى ئەڭ مۇھىم؟

      جاۋاب: پىروگىراممېرنىڭ بۇ كەسىپنى داۋاملىق ئىشلەپ كىتەلىشى كۆپۈنچە ۋاقىتلاردا ئۇنىڭ سان قۇرۇلمىسىغا بولغان چۈشەنچىسى بىلەن باغلىنىشلىق بولىدۇ. ھەرقانداق بىر يېڭى پىروگىرامما تىلى ياكى يېڭى پىروگىرامما سۇپىسى سانلار قۇرۇلمىسى ئىلىمىگە باغلىنىشلىق بولىدۇ.
      شۇڭا پىروگىراممېرلار سانلار قۇرۇلمىسىنى پۇختا ئىگەللىسە ئۆزىدە ھەرخىل ئۆزگۈرۈشكە تاقابىل تۇرالايدىغان قابىليەتنى يېتىلدۈرەلەيدۇ. بۇ ھەقتە «ئادەم ئېيى رىۋايىتى» دىگەن كىتاپتا خۇلاسىلاپ مۇنداق دىگەن: ساننىڭ ئىپادىلىنىش شەكلى پىروگىراممىنىڭ ئاساسى.
      ئوبىكىت سان قۇرۇلمىسىنىڭ بىر خىل ئابىستىراكىتلىنىش شەكلى، ھەرگىزمۇ ئۇنىڭ بىردىنبىر شەكلى ئەمەس. بۇ نۇقتىدىن ئېيتقاندا ئوبىكىت نەزىريىسى پىروگىرامما تۈزۈشتىكى بىردىنبىر يول ئەمەس. مەن ئىلگىرى سۈنئى ھەمراھمۇ جەريانغا يۈزلەنگەن پىروگىرامما دەۋرىدە ئاسمانغا چىقرىلغان دىگەن. دىمەك جەريانغا يۈزلەنگەن پىروگىرامما تىلى ئارقىلىقمۇ مۇرەككەپ سېستىمىلارنى ۋۇجۇدقا چىقىرىش تامامەن مۇمكىن.
      ئەلۋەتتە، بۇ ھەرگىزمۇ ئوبىكىتقا يۈزلەنگەن پىروگىرامما تېخنىكىسىنىڭ قىممىتىنى ئېتىراپ قىلمىغانلىق ئەمەس. ئوبىكىتىقا يۈزلەنگەن پىروگىرامما تېخنىكىسىدا شەيئىلەرنىڭ خاسلىق ۋە ھەركەتلېرى ئۈستىدىن يۇقۇرى دەرىجىدە ئابىستىراكىتلاش ئېلىپ بېرىلىدۇ. ئۇ سان قۇرۇلمىسىنى «ئىچكى ساقلىغۇچتىكى جانسىز مەلومات» تىن «جانلىق شەيئى»گە ئايلاندۇرىدۇ. ئوبىكىتقا يۈزلەنگەن پىروگىرامما ئىدىيسىى بىزنىڭ رىئاللىقنى بايان قىلىش ئېقتىدارىمىزنى كۈچەيتىپلا قالماي يەنە مۇرەككەپ سان قۇرۇلمىسى سەۋەبىدىن شەكىللەنگەن باغلىنىشچانلىقتىن ساقلايدۇ. ئوبىكىت، ئوراش ۋە ئېغىزدىن ئىبارەت ئۈچ ئۇقۇم يۇمشاق دېتال سېستىمىسى لايىھىلەشنىڭ نەزىريىۋى ئاساسىنى شەكىللەندۈرىدۇ. بۇ ئۈچ ئۇقۇم ئىچىدە ئوبىكىت نەزىريىسىنىڭ پىروگىراممېرلار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى ئەڭ يېقىن، چۈشۈنۈشكە ئەڭ ئاسان. شۇڭا ئۇ سىزنى ھەقىقى پىروگىراممېرغا ئايلاندۇرالايدۇ. ئۇ ھەتتا سىزنىڭ پىروگىراممېرلىقتىن لايىھىلىگۈچىلىككە ئايلىنىشىڭىزنىڭ ئەڭ ياخشى يۆنىلىشى ھېساپلىنىدۇ.

      سۇئال: سىزنى بىر سۇئال ئارقىلىق بىر ئادەمنىڭ پىروگىرامما ئۇستىسى ياكى ئەمەسلىكىگە ھۆكۈم قىل دىسە قانداق قىلىسىز؟

      جاۋاب: مەن ئۇنىڭ قانداق كودى ئېچىۋىتىلگەن يۇمشاق دېتال ئىجادىيەت تۈرىگە يىتەكچىلىك قىلغان ياكى قاتناشقانلىقىنى، ئۇنىڭغا قانداق باھا بېرىدىغانلىقىنى سورايمەن.
      بۇ ساھەدە ئۈزۈپ چىقالايدىغانلار ئاساسەن ھەمكارلىق روھىغا باي، ئىدىيسى ئوچۇق ئىختىساس ئىگىلېرىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ھەرگىزمۇ تېخنىكا سەۋىيىسىنىڭ يوقۇرى ياكى ئەمەسلىكىنى سىلىشتۇرۇش ئەمەس. سىناق ئوبىكتىنىڭ كودى ئېچىۋىتىلگەن يۇمشاق دېتال ئىجادىيەت تۈرىگە قانداق قارايدىغانلىقىنى، بۇ ھەقتىكى قىزىقىشى ۋە كۆز قاراشلېرىنى كۈزۈتۈش مېنىڭچە بىر ياخشى ئامال.
      مەن بۇ يەردە ئېيتقان «كودى ئېچىۋىتلگەن تۈر» ھەرگىزمۇ كودىنى ئاشكارلىغانلا يۇمشاق دېتاللارنىڭ ھەممىسىنى كۆرسەتمەيدۇ. مېنىڭ كۆزدە تۇتقىنىم ھەقىقى تەشكىلى قۇرۇلمىسى بار، ئۆزلۈكسىز ئېلىپ بېرىلىدىغان، كودى ئاشكارە ئىجادىيەت تۈر پائالىيتىنى كۆرسىتىدۇ. بۇنداق چەكلىمە قويىشىمدىكى سەۋەب، ھازىر نۇرغۇن كىشىلەر «كودنى ئاشكارلاش» ئىدىيسىنى قوبۇل قىلدى، بىراق بۇ خىل ھەركەت پەقەت شۇ كىشىنىڭ ئۆز ئەمگكىنى باشقىلار بىلەن ئورتاقلىشىش ئىدىيىسىنىڭ بارلىقىنى بىلدۈرىدۇ. ھەرگىزمۇ ئۇ كىشىنىڭ تۈر تەشكىللەش ۋە باشقۇرۇش ئېقتىدارىنىڭ بارلىقىنى بىلدۈرمەيدۇ. كودى ئېچىۋىتىلگەن تۈرلەرنىڭ ھاياتى كۈچى تۈر باشقۇرغۇچىلارنىڭ ئۇزۇن مۇددەتلىك پەرۋىش خىزمىتى جەريانىدىلا ساقلىنىپ قالىدۇ. ئوخشاشلا تۈر باشقۇرغۇچىلارمۇ بۇ جەرياندا ئۆزىنىڭ ئېقتىدارىنى يېتىلدۈرەلەيدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى دەل بىز ئېيتىۋاتقان «ئۇستا» پىروگىراممېرلارنىڭ يېتىلىشىدە كەم بولسا بولمايدىغان ئامىلاردور.

      سۇئال: سىزنىڭ «ئۇستا» پىروگىراممېر بولۇپ يېتىشىپ چىقىش جەريانىڭىزدا قايسى باسقۇچلار سىزگە چوڭقۇر تەسىر قىلغان؟

      جاۋاب: دەسلەپتە مەن پەقەت قىزىقىش سەۋەبىدىنلا پىروگىرامما يازغان. بۇ جەريانغا قاراپ باقسام يازغان كودلېرىم شۇنداق ئۆلچەمسىزكەن، پىروگىرامما ئېغىزلېرىنى خالىغانچە بېكىتىدىكەنمەن، دائىم ھەممىنى ئاغدۇرۋېتىپ باشتىن كىلىدىكەنمەن. يازغان كودى ئۆلچەمسىز بولۇش نۇرغۇن يېڭى ئۈگەنچىلەر سادىر قىلىدىغان ئوموملاشقان «كېسەل». مەن خېلى ئۇزۇنغىچە ئۆزەمنىڭ كود يېزىش جەھەتتىكى «خاسلىق»ىمنى ساقلاپ كەلدىم، شۇ ۋەجىدىن ئەينى ۋاقىتتىكى بۆلۈم باشلىقىم بىلەن جىدەللىشىپمۇ باققان. پىروگىرامما ئېغىزىنى قالايماققان بېكىتىش لايىھىلىمەيلا كود يېزىشنىڭ كونكېرت ئىپادىسى. دائىم ھەممىنى ئاغدۇرۋىتىپ باشتىن كىلىش بولسا لايىھىسىز پىروگىراممىنىڭ نەتىجىسى. ئشتىن سېرتقى پىروگىراممېرلار ئەڭ دەسلەپتە ئۆزى يالغۇز ئۆزى ئۈچۈن پىروگىرامما يېزىپ مەشىق قىلىدۇ. پىروگىرامما ئېغىزىنى قانداق بېكىتمىسۇن ئۆزى چۈشۈنىۋېرىدۇ، شۇڭا لايىھىلەش بىر خىل ئارتۇقچە ئىشتەك كۆرۈنىدۇ. لېكىن ئىجادىيەت كوللىكتىپىنىڭ ئىچىدە ھەددىدىن ئاشقان «خاسلىق» تۈر ئىجادىيتى ئۈچۈن بىر خىل ئاپەت ھېساپلىنىدۇ. چۈنكى سىز جەزمەن ئۆزىڭىزنىڭ شۇ خىل خاس پىروگىراممىڭىزنى ھەر-بىر ئەزاغا چۈشەندۈرۈشىڭىز، ئۇلارغا سىزنىڭ پىروگىراممىڭىزنى قانداق ئىشلىتىشنى ئۈگۈتىشىڭىز كېرەك. بۇ چاغدا سىز ئۆزىڭىزنى «خاسلىق»ىڭىزنى تاشلاپ «ئۆلچەم»لىشىشكە ياكى بولمىسا ئىجادىيەت كوللىكتىپىنى ئۆزىڭىزنىڭ كودلېرىڭىزنى ئىشلىتىشتىن ۋاز كېچىشكە مەجىبور قىلىسىز.
      كود يېزىشقا قانچە ماھىر بولغىنىڭىز بىلەن يۇقارقى باسقۇچتىن ئۆتەلمىسىڭىز ھەمكارلىق ۋە لايىھىلەشتىن سۆز ئېچىش مۇمكىن ئەمەس. بىر ئادەم پىروگىرامما يازسا لايىھىلەش ئۈچۈن ئانچە ئاۋارە بولمىسىمۇ بولىدۇ، بىراق بىر كوللىكتىپ ئىچىدە لايىھىلەش بولمىسا ھەرگىز بولمايدۇ. شۇڭا مەن پىروگىرامما يېزىشتىكى ئىككىنچى باسقۇچ ھەمكارلىقتىكى ئىجادىيەت ۋە كەسپى لايىھە دەپ قارايمەن. بۇ ئىككى نۇقتا مەيلى تۈر باشقۇرۇش ياكى تېخنىكا ئەمىليىتى جەھەتتىن ئېيتمايلى چوڭ تىپتىكى يۇمشاق دېتال ئىجادىيەت تۈرلېرىنى تەشكىللەشتىكى ئەڭ مۇھىم ئىككى ھالقا. شۇڭا مەن بۇ يەردە شۇنى تەكىتلىمەكچىمەنكى كوللىكتىپ ھەمكارلىقىدىكى ئىجادىيەت شەخىسلەرنىڭ ئىجادىيەت پائالىيىتىگە نىسبەتەن ئېيتقاندا تېخىمۇ يوقۇرى قاتلامدىكى «تېخنىكا» ھېساپلىنىدۇ.
      ناۋادا سىز ھەمكارلىقتىكى ئىجادىيەتنى ئۈگۈنۋالغاندىن كېيىن، باشقىلار بىلەن ئاسانلا ھەمكارلىشىپ، كىچىك تىپتىكى ئىجادىيەت كوللىكتىپلېرىنى تەشكىللىيەلەيدىغان بولسىڭىز ئاندىن يۇمشاق دېتال ساھەسىدە پۇت تىرەپ تۇرۇش ئىمكانىيىتىڭىز تۇغۇلىدۇ. قايسى پىروگىرامما تىلىنى ئىشلىتىشقا كەلسەك بۇ سىز ئىشلەيدىغان كونكېرت تۈر بىلەن مۇناسىۋەتلىك مەسىلە، ھەرگىزمۇ دەرھال ھەل قىلىشقا تىگىشلىك ئاچقۇچلۇق مەسىلە ئەمەس.
      ئۈچۈنچى باسقۇچ سىزنىڭ بۇ ساھەدە ئۈزۈپ چىقىش ياكى چىقالماسلىقىڭىزنى بەلگىلەيدۇ. لېكىن بۇ باسقۇچ تېخنىكا بىلەن مۇناسىۋەتسىز، بىر ئادەمنىڭ مىجەز-خاراكتىرى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. بىز دائىم ئا Q روھىدا ئۆزىمىزنى گوللاپ «ئالتۇن نەدە بولسا پارقىرايدۇ» دەپ ئولتۇرىمىز. لېكىن «گۈھەر ياتىدۇ سايدا، تۇنىمىساڭ نىمە پايدا» دىگەن گەپمۇ بار. ئۆز ئېقتىدارىنى جارى قىلدۇرۇشقا تولۇق شارائىت بار تۇرۇپ جىم تۇرۋالغانلارنى ئەمىلى ئېقتىدارى يەنىلا يىتەرلىك ئەمەسكەن دەپ قاراش كېرەك. شۇڭا باشقىلار بىلەن «ئارلىشىش»، پىكىرلىشىشنى ئۈگۈنۋىلىش، ھەرگىزمۇ تۈگىمەس كودلار ئىچىگە ئۆزىنى دەپنە قىلماسلىق كېرەك. بۇ دەل بۇ يەردە ئېيتىلۋاتقان ئۈچۈنچى باسقۇچتىكى ھالقىلىق مەسىلە.
      بۇ ئۈچۈنچى باسقۇچتا سىز بەلكىم نۇرغۇن تاللاشلارغا دۇچ كىلىشىڭىز مۇمكىن. مەسىلەن تېخنىكا مەسئولى، تۈر دېرىكتورى، لايىھىلىگۈچى ياكى ئانالېز ئېنژىنىرى بۇلۇش دىگەندەك. لېكىن سىز مەيلى قايسى خىلنى تاللىماڭ بۇ تاللاشلارنىڭ ھەممىسى سىزنى كوللىكتىپنىڭ ئالدىغا چىقىرىپ قويىدىغانلىقىنى بايقايسىز. شۇڭا بۇ چاغدا سىز جەزمەن پۈتۈن كوللىكتىپقا، تۈرنى ھاۋالە قىلغۇچىلارغا يۈزلىنىشڭىز كېرەك. بۇلارغا تېتىيالامسىز يوق بۇ سىزنىڭ ئونىۋېرسال ساپايىڭىزغا باغلىق، تېخنىكا سەۋىيىرىڭىزگىلا باغلىق ئەمەس.
      ئاخىرىدا بىر ئىش ئېسىڭىزدە بولسۇن، يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ئۈچ باسقۇچ قانداقتۇ بىر-ئىككى كۈنلۈك ياكى بىر-ئىككى يىللىق ئىش ئەمەس بەلكى بەش-ئون يىللىق ئىش. بۇ جەرياندا بارلىق مۇۋەپپىقىيەت ئىگىلېرىنىڭ ھەممىسىنىڭ مۇنداق ئورتاق ئالاھىدىلىكى بار، ئۇ بولسىمۇ ئەستايىدىل پوزىتسىيە ۋە كەسىپچانلىق روھى.

      سۇئال: پىروگىراممېرلار ئۈچۈن ئەمىلى ئەھمىيىتى بار تەشەببۇسلېرىڭىز بارمۇ؟

      جاۋاب: پىروگىرامما تىلىنى قابىلىيەت دەپ قارىساق، ئاساسى بىلىملەرنى ساپا دىيىش كېرەك. ھەممە ئىشنىڭ بىر جەريانى بولىدۇ. بۇ جەريان ھەر-بىر ئادەمگە قارىتا ئوخشاش بولمايدۇ. باشقىلارنىڭ تەجىربىسى سىز ئۈچۈن پەقەت بىر ئۆرنەك خالاس، شۇڭا مېنىڭ يۇقىرىدا ئېيتقانلېرىممۇ كۆپچىلىك ئۈچۈن بىر ئۆرنەك، ھەرگىزمۇ يېتەكلەش خاراكتىرىدىكى پىرىنسىپ ئەمەس.

      سۇئال: ئۇيۇن يۇمشاق دېتاللېرىنى ئىشلەش بىلەن ئادەتتىكى يۇمشاق دېتاللارنى ئىشلەشنىڭ تېخنىكىلىق تەلەپ جەھەتتە قانداق پەرقى بار؟

      جاۋاب: ئۇيۇن يۇمشاق دېتاللېرىغا چېتىلىدىغان ساھەلەر بىرقەدەر مۇرەككەپ. مەسىلەن ئابونتلار كۆرۈنۈشى ئۈستىدىن سىناق ئېلىپ بېرىشتا ئادەتتىكى يۇمشاق دېتاللاردا بىز ئۇنىڭ ئىشلىتىشكە قولايلىقلىقىنى سىنايمىز. بىراق ئۇيۇن يۇمشاق دېتاللېرىنىڭ ئويناشقا قۇلايلىقلىقىنى سىناش كېرەك. بۇ يەردە ئېيتىلغان ئىشلىتىشكە قولايلىق ۋە ئويناشقا قولايلىق پۈتۈنلەي ئوخشىمايدىغان ئىككى خىل لايىھىلەش تەلىپى ھېساپلىنىدۇ. ئادەتتىكى يۇمشاق دېتاللارنى ئىشلىگەندە ئابونتلار كۆرۈنۈشىدە ئادەم تېنى قۇرۇلىشىغا ئائىت بىلىملەرنى كېرەك قىلمايدۇ، ئەمما ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلەشتە بۇ ھەقتىكى بىلىملەرنى دائىم ئىشلىتىدۇ. لېكىن ئۇيۇن دېتاللېرىنىڭ توردا ئۇزۇتۇش قىسىمى ياكى مۇلازىمېتېر قىسىمىنى ئىشلىسىڭىز يەنە بايام دىگەن بىلىملەر كېرەك بولمايدۇ. شۇڭا مېنىڭ دىمەكچى بولغىنىم ھازىر ئۇيۇن دېتاللېرىنىڭ ئىجادىيەت پائالىيتى نۇرغۇن ئىنچىكە جەريانلارغا بۆلۈنگەن. ئوخشىمىغان ئېقتىدارغا ئىگە كىشىلەر ئۇيۇن يۇمشاق دېتاللېرىنىڭ ئىجادىيىتىدە ھەمىشە ئۆزىگە تەۋە ئورۇننى تاپالايدۇ. لېكىن بىر ئىككى ئادەمگە تايىنىپ، مۇناسىۋەتلىك تېخنىكلارنىڭ ھەممىسىنى ئىگەللەپ بىر مۇكەممەل ئۇيۇن دېتالى ئىشلەپ چىقىمەن دەپ خام خىيال قىلماڭ.
      ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلەشكە چېتىلىدىغان ساھەلەرنىڭ كۆپۈنچىسى ئادەتتىكى يۇمشاق دېتال ئىجادىيتىدىمۇ كۆپ ئۇچىرايدۇ. مەسىلەن ساندان. نۇرغۇن ئادەملەر ئۇيۇن دېتاللېرى بىلەن سانداننىڭ قىلچە مۇناسىۋىتى يوق دەپ قارايدۇ. ئەمىليەتتە ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلەشتە سانداننىڭ يېزىش ۋە ئوقۇش ئۈنۈمى، تارقاقلاشتۇرۇش ئالاھىدىلىكى قاتارلىقلار ئۇيۇننىڭ كۆرۈنىشىگە ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدۇ. شۇڭا سىز ئادەتتىكى يۇمشاق دېتال ئىجادىيىتىدە ياخشى ئىشلىتەلەيدىغان ئېقتىدارلېرىڭىز ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلەشتىمۇ ئوخشاش ئىشلىنىدۇ.
      لېكىن ئوخشىماسلىق يەنىلا مەۋجۇت، بۇنىڭ ئىچىدە ئاساسلىقلېرى كۆرۈنۈش ئۈنۈمى، ئۆز-ئارا تەسىر قىلىشىش ئالاھىدىلىكى ۋە تور ئۈنۈمى قاتارلىق جەھەتلەردە بەكرەك گەۋدىلىنىدۇ.
      ئادەتتىكى يۇمشاق دېتال ئىجادىيىتىدە بىز مەشغۇلات سېستىمىسىنىڭ كۆرۈنۈش ئادىتىگە بويسۇنغان ئاساستا ئابونت بىلەن ئۇچۇر ئالماشتۇرىمىز. لېكىن ئۇيۇن دېتاللېرى ئەكسىچە ئابونتقا ئالاھىدە كۆرۈش سەزگۈ تويغۇسى بېرىشنى ئويلايدۇ، شۇڭا دائىم ھەر خىل ئۇچۇر ئالماشتۇرۇش خاسلىقلېرى مەۋجۇت بولىدۇ. بۇ بىر كونۇپكىنىڭ لايىھىلىنىشىدىن تارتىپ پۈتكۈل مەشغۇلات جەريانىغىچە سېڭىپ كەتكەن بولىدۇ. ئۇنىڭ ئۈستىگە بۇ خىل خاسلىق يەنە كىرگۈزۈش-چىقىرىش ئەسۋابلېرىنىڭ ئالاھىدىلىكلېرى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. مەسىلەن قول تېلفۇنىنىڭ ئېكرانى ۋە كونۇپكا تاختىسى ئادەتتىكى كومپىيوتېر بىلەن ئوخشىمايدۇ. شۇڭا ئۇيۇن دېتاللېرىنىڭ كىرگۈزۈش-چىقىرىش ئەسۋابلېرى ئۈستىدىن ئېلىپ بارغان تەتقىقاتى ئادەتتىكى يۇمشاق دېتاللار ياكى مەشغۇلات سېستىمىسى بىلەن ئوخشىمايدۇ. بۇنىڭ تۈپكى سەۋەبى ئۇيۇن دېتاللېرى ئالاھىدە خاسلىق بىلەن تەمىنلەيدۇ.
      ئۇيۇن دېتاللېرىنىڭ تور قەۋىتى ئۈستىدىن ئېلىپ بارغان تەتقىقاتىمۇ ئادەتتىكى دېتاللار بىلەن ئوخشىمايدۇ. بۇ ئۇيۇن دېتاللېرىنىڭ خاسلىقى تەرىپىدىن بەلگىلەنگەن ئەمەس بەلكى ئابونتلار سانى تەرىپىدىن بەلگىلەنگەن. بانكا، تېلگىراف قاتارلىق ساھەلەردە ئۇچۇر يەتكۈزۈش مەشغۇلاتىنىڭ ئۈنۈمى ساندان سېستىمىسى ياكى قاتتىق دېتاللارنىڭ كۈچىگە تايىنىپ كاپالەتلەندۈرۈلىدۇ. شۇڭا ئۇلار پەقەت سان ۋە سانداننى ئەلالاشتۇرۇشنى ئويلاشسىلا بولدى. لېكىن ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلىگەنلەر ئابونتلاردىن پۇل خەجلەپ ساندان يۇمشاق دېتاللېرىنى سېتىۋىلىپ كومپىيوتېرىغا ئورنىتىپ بولغاندىن كېيىن ئاندىن ئۇيۇن ئوينايسەن دەپ تەلەپ قىلىپ تۇرۋالالمايدۇ. شۇڭا ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلىگەندە خېلى يۇقۇرى بولغان سانلىق مەلومات مېقدارى ئاساسىدا ئۇلارنى توردا قانداق يەتكۈزۈش، سانداندا قانداق ساقلاش قاتارلىق مەسىلىلەرنى ئۆزى ھەل قىلىش كېرەك. ئۇيۇن دېتاللېرى بولسا كۆپ ئادەملىك، ئابونت بىلەن ئالاقىلىشىشى كۈچلۈك بولغان سېستىمىلار ھېساپلىنىدۇ. شۇڭا سىز دۇچ كىلىدىغان ئىككىنچى مەسىلە تارقاقلاشتۇرۇش مەسىلىسى، ماس قەدەملىك بىر تەرەپ قىلىش مەسىلىسى. مانا مۇشۇنداق باشقا يۇمشاق دېتاللارنىڭ ئىجادىيەت پائالىيتىدە باشقا قۇرال ۋە بايلىقلارغا تايىنىپ ھەل قىلىنىدىغان ھەرخىل مەسىلىلەرنى ئۇيۇن دېتاللېرىنى ئىشلىگەندە ئۆز كۈچىگە تايىنىپ ھەل قىلىشقا توغرا كىلىدۇ.